ThS.BS Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân, Bệnh viện Phương Đông đã gắn bó với chuyên ngành ung bướu nhiều năm. Với anh, đây không chỉ là công việc điều trị bệnh, mà là hành trình đồng hành với khát vọng sống của con người trong những thời khắc mong manh nhất.
“Nghề buộc mình phải bản lĩnh”
Ung bướu chưa bao giờ là chuyên ngành dễ chọn. Áp lực nặng nề, tần suất bệnh nhân nặng cao, ranh giới giữa hy vọng và mất mát luôn rất gần.
“Ngành y vốn không phải con đường an toàn, và ung bướu lại càng không. Có những giai đoạn tôi thực sự mệt mỏi. Nhưng thay vì nghĩ đến việc dừng lại, tôi chọn cách điều chỉnh bản thân – nghỉ ngơi khi cần và quay lại với sự tập trung cao hơn”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ.
Theo bác sĩ Duy Anh, y học là khoa học dựa trên bằng chứng. Những phác đồ đã được kiểm chứng phải được tôn trọng. Tuy nhiên, thực hành lâm sàng không bao giờ là những công thức cứng nhắc.
“Mỗi bệnh nhân là một hoàn cảnh khác nhau: bệnh nền, điều kiện sống, tâm lý, gánh nặng gia đình… Vì thế, tôi luôn tự hỏi: phương án này đã thực sự phù hợp nhất với người trước mặt mình chưa?”, bác sĩ Duy Anh cho hay.
Bác sĩ Duy Anh.
Chính những câu hỏi đó khiến anh không ngừng cập nhật kiến thức mới, tìm kiếm hướng tiếp cận linh hoạt hơn nhưng vẫn đảm bảo nền tảng khoa học.
Trong ký ức của bác sĩ, có một bệnh nhân nữ chưa đến 30 tuổi, mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn IV.
Sau cú sốc ban đầu, cô chấp nhận điều trị hóa chất kết hợp thuốc nhắm trúng đích. Bề ngoài luôn tỏ ra kiên cường, nhưng có những chiều truyền hóa chất, cô ngồi lặng lẽ ở ban công bệnh viện.
“Tôi hiểu rằng không ai có thể mạnh mẽ suốt 24 giờ mỗi ngày”, bác sĩ Duy Anh nói.
Bệnh tiến triển nhanh. Chỉ sau vài tháng, cô phải điều trị hồi sức tích cực. Trong những ngày cuối cùng, điều khiến bác sĩ day dứt là việc cô vẫn nói về những dự định công việc, về kế hoạch kết hôn chưa kịp thực hiện.
“Khát vọng sống của người trẻ mắc ung thư vô cùng lớn. Điều đó nhắc tôi rằng, ngay cả khi không thể chữa khỏi, chúng tôi vẫn phải cố gắng giúp họ có thêm thời gian sống ổn định, không bị bệnh dày vò”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ.
Đó cũng là điều mà bác sĩ Duy Anh luôn day dứt: “Điều ám ảnh tôi không phải là cái chết, mà là những ước mơ chưa kịp sống”.
Theo bác sĩ Duy Anh, tại Việt Nam vẫn còn khoảng 40% bệnh nhân phát hiện ung thư ở giai đoạn muộn. Không ít người từ chối điều trị hoặc tìm đến những phương pháp chưa được kiểm chứng.
“Có người quay lại khi bệnh đã nặng hơn rất nhiều. Điều đó khiến tôi trăn trở, nhưng cũng càng phải kiên trì thuyết phục bằng khoa học và sự chân thành”, bác sĩ Duy Anh nói.
Cân bằng giữa cảm xúc và lý trí
Làm ung bướu đồng nghĩa với việc đối diện mất mát thường xuyên hơn nhiều chuyên khoa khác. Bác sĩ thừa nhận từng có giai đoạn cảm xúc của anh bị ảnh hưởng nặng nề.
“Một ngày tôi có thể điều trị cho hàng chục bệnh nhân. Nếu để cảm xúc của một ca bệnh kéo mình xuống quá sâu, những bệnh nhân khác sẽ bị ảnh hưởng”, bác sĩ Duy Anh nói.
Theo thời gian, anh học cách điều chỉnh: dành thời gian cho thể thao, nghỉ ngơi hợp lý và trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp. Nhưng quan trọng nhất là ý thức rằng người thầy thuốc cần giữ được sự vững vàng để tiếp tục đồng hành.
Bác sĩ Duy Anh đang khám cho bệnh nhân.
Từng tham gia giảng dạy và đào tạo, bác sĩ Duy Anh cho rằng ung bướu là chuyên ngành đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức, kinh nghiệm và thấu cảm.
“Điều quan trọng nhất không phải chỉ là chuyên môn hay chỉ là tâm lý. Phải là sự hài hòa giữa hai yếu tố đó”, bác sĩ Duy Anh cho hay.
Bởi theo anh, khi người bệnh tin tưởng và phối hợp tốt, hiệu quả điều trị sẽ khác hẳn. Tâm lý vững vàng giúp họ vượt qua tác dụng phụ và hành trình dài phía trước.
“Chúng tôi không chỉ điều trị khối u. Chúng tôi đồng hành với một con người với gia đình, ước mơ và cả những kế hoạch chưa kịp hoàn thành”.
Và có lẽ, trong cuộc chiến với ung thư, điều người thầy thuốc giữ lại được cho bệnh nhân đôi khi không chỉ là số tháng hay số năm – mà là những khoảng thời gian sống có ý nghĩa, và những niềm hạnh phúc cuối đời của bệnh nhân.
